Hesaplama
İhbar tazminatı nedir, bu araç ne gösterir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, karşı tarafa kanunda öngörülen süre kadar önceden haber vermekle yükümlüdür. Bu bildirim yapılmadan ya da süre beklenmeden sözleşme feshedilirse, bildirim süresine ait ücret tutarı ihbar tazminatı olarak ödenir. Aracımız, işe giriş ve çıkış tarihlerinizden kıdeminizi bulur, uygulanacak ihbar süresini belirler ve brüt ücretinize göre yaklaşık tazminat tutarını gösterir.
Yasal dayanak
İhbar süreleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Süreler işçinin o işyerindeki kıdemine göre kademeli olarak artar. Önemli bir nokta şudur: ihbar tazminatı yalnızca işçi lehine doğmaz; bildirim süresine uymadan işten ayrılan işçi de işverene karşı bu tazminatı ödemekle yükümlü tutulabilir. Kanundaki süreler asgari niteliktedir ve iş sözleşmesiyle artırılabilir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç önce kıdeminize göre ihbar süresini belirler:
- Altı aydan az çalıştıysanız 2 hafta,
- Altı ay ile bir buçuk yıl arasında çalıştıysanız 4 hafta,
- Bir buçuk yıl ile üç yıl arasında çalıştıysanız 6 hafta,
- Üç yıldan fazla çalıştıysanız 8 hafta.
Süre belirlendikten sonra aylık brüt ücretiniz otuza bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar hafta sayısının yedi katıyla çarpılır. Formül: (aylık ücret ÷ 30) × (hafta × 7).
Örnek hesaplama
İki buçuk yıl çalışmış ve brüt aylık ücreti 26.000 TL olan bir çalışanın ihbar süresi 6 haftadır. Günlük ücret 26.000 ÷ 30 ≈ 867 TL'dir; 6 hafta 42 gün ettiğinden ihbar tazminatı yaklaşık 867 × 42 ≈ 36.400 TL olarak hesaplanır. Aynı kişi üç yılı aşan bir süre çalışmış olsaydı bildirim süresi 8 haftaya, yani 56 güne çıkacaktı.
İhbar süresi çalışarak kullandırılırsa ne olur?
İşveren bildirim süresini işçiye çalıştırarak kullandırırsa ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. Bu süre içinde işçiye yeni bir iş araması için günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir. İznin hiç verilmemesi ya da eksik kullandırılması halinde, kullandırılmayan sürenin ücreti işçiye ayrıca ödenir.
Araca dahil olmayan unsurlar
- Kesintiler: Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Aracın verdiği tutar brüttür.
- Giydirilmiş ücret: Gerçek hesap, düzenli yan haklar eklenmiş ücret üzerinden yapılır; araç yalnızca girdiğiniz tutarı kullanır.
- Peşin ödeme ve haklı fesih: İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. Haklı nedenle yapılan fesihlerde ihbar tazminatı doğmaz.
İhbar ve kıdem alacağınızı birlikte görmek isterseniz kıdem tazminatı hesaplama aracımızı da kullanabilirsiniz.
İşe iade davasıyla ilişkisi
İşe iade davası açan ve davayı kazanan işçi, işverenin kendisini işe başlatmaması halinde boşta geçen süre ücretine ek olarak işe başlatmama tazminatı alır; bu durumda ihbar tazminatı da ayrıca gündeme gelebilir. İşe iade sürecinin ihbar ve kıdem alacaklarını nasıl etkilediği, feshin hangi gerekçeyle yapıldığına göre değişir; bu nedenle iş güvencesi kapsamındaki fesihlerde ihbar tazminatı talebini işe iade talebiyle birlikte değerlendirmek gerekebilir.
Dava ve icra yolu
Ödenmeyen ihbar tazminatı için önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından, ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılarak alacağın tahsili istenebilir. Tazminata, fesih tarihinden itibaren işletilecek faiz de ayrıca talep edilebilir.
Sıkça karışan iki kavram: ihbar ve kıdem
İhbar ve kıdem tazminatı farklı amaçlara hizmet eder; ihbar tazminatı sözleşmenin ani sona ermesinin yarattığı kaybı karşılarken, kıdem tazminatı çalışılan yılların bir karşılığıdır. Bir işçi her iki tazminata da aynı anda hak kazanabilir, yalnızca birine ya da hiçbirine hak kazanamayabilir; bu, feshin kim tarafından ve hangi gerekçeyle yapıldığına bağlıdır. Aracımız bu iki hesabı ayrı sayfalarda sunarak karışıklığı önlemeyi amaçlar.