Hesaplama
Kıdem tazminatı hesaplama aracı ne işe yarar?
Bu araç, iş sözleşmesi sona eren bir çalışanın alabileceği kıdem tazminatına dair ilk ve yaklaşık bir fikir edinmesi için hazırlandı. Brüt aylık ücretinizi, işe başlama ve işten ayrılma tarihlerinizi girdiğinizde araç toplam çalışma sürenizi yıla çevirir ve tahmini bir tutar gösterir. Sonuç, bir avukatla görüşmeden önce beklentinizi şekillendirmenize yardımcı olur; kesin alacak miktarı dosyadaki belgeler incelendikten sonra netleşir.
Yasal dayanak
Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girmiş olsa da halen yürürlükte tutulan 1475 sayılı mülga İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenir. Kural olarak aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmış olmak ve sözleşmenin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi aranır. İşverenin haklı bir sebep göstermeden yaptığı fesih, işçinin haklı nedenle feshi, emeklilik, askerlik ve kadın çalışanın evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması bu hallere örnektir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç önce iki tarih arasındaki gün sayısını bulur, bunu 365'e bölerek çalışma sürenizi yıl cinsinden hesaplar. Ardından brüt aylık ücretiniz ile dönemsel olarak güncellenen kıdem tazminatı tavanından düşük olanı alır ve bu tutarı yıl sayısıyla çarpar. Böylece her tam yıl için otuz günlük ücret, artan süreler için de orantılı bir pay hesaba katılmış olur.
Örnek hesaplama
Brüt aylık ücreti 32.000 TL olan ve tam yedi yıl çalışan bir kişiyi düşünelim. Ücret tavanın altında kaldığından hesap doğrudan bu tutar üzerinden yapılır: 32.000 TL × 7 yıl, yaklaşık 224.000 TL eder. Araç, tarihler arasındaki gün sayısına bağlı küçük farklarla benzer bir sonuç gösterir.
Kısmi yıllar nasıl hesaba katılır?
Bir yılı doldurduktan sonra artan aylar ve günler için de orantılı tazminat ödenir. Örneğin dört yıl sekiz ay çalışan bir kişi için hesap dört buçuk küsur yıl üzerinden yapılır. Aracımız gün bazında hesap yaptığından bu oranlamayı kendiliğinden uygular.
Sonucu etkileyen ama araca dahil olmayan unsurlar
- Giydirilmiş ücret: Gerçek hesapta yalnızca çıplak maaş değil; düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen yan haklar da ücrete eklenir. Araç yalnızca girdiğiniz brüt ücreti kullanır.
- Kesintiler: Kıdem tazminatından gelir vergisi alınmaz, yalnızca damga vergisi kesilir. Aracın gösterdiği tutar bu kesintiden önceki brüt rakamdır.
- Tavan tutarı: Tavan yılda iki kez güncellenir; fesih tarihinde geçerli olan tavan esas alınır.
- Fesih nedeni: Sözleşmenin nasıl sona erdiği, tazminat hakkının doğup doğmadığını belirler; araç bu değerlendirmeyi yapamaz.
Feshin geçerliliği, hizmet süresinin ispatı ya da kayıt dışı geçen dönemler gibi sorularınız varsa iş hukuku alanında ayrıntılı bir değerlendirme yaptırmanız sağlıklı olur.
Belirli süreli sözleşmelerde durum ne olur?
Belirli süreli iş sözleşmesi, süresinin dolmasıyla kendiliğinden sona erdiğinde kural olarak kıdem tazminatı doğmaz; bu bir fesih değil, sürenin dolmasıdır. Ancak işveren sözleşmeyi süresinden önce ve haksız biçimde feshederse ya da sözleşme birden fazla kez art arda yenilenip fiilen belirsiz süreliye dönüşmüşse, kıdem tazminatı hakkı doğabilir. Bu ayrımın hangi sözleşmeye uygulanacağı, sözleşmenin metni ve işin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kayıt dışı çalışılan dönemler nasıl değerlendirilir?
Uygulamada sıkça karşılaşılan bir durum, işçinin bir kısım çalışmasının sigortasız yürütülmüş olmasıdır. Bu durumda gerçek çalışma süresinin ve ücretin tanık beyanı, mesaj kayıtları, ödeme dekontları gibi delillerle ispatlanması gerekir; dava açıldığında mahkeme bu delilleri birlikte değerlendirerek gerçek kıdemi ve ücreti tespit eder. Aracımız yalnızca girdiğiniz tarihleri esas aldığından, kayıt dışı dönemleri kendiliğinden hesaba katmaz.