Hesaplama
UBGT ücreti nedir?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri, çalışanların ücretlerinden kesinti yapılmadan dinlenebilmesi için kanunla belirlenmiş özel günlerdir. Bu günlerde işyerinde çalışılıp çalışılmadığına göre çalışanın hak ettiği ücret değişir. UBGT hesaplama aracı, aylık ücretiniz ve ilgili gün sayısı üzerinden bu alacağın yaklaşık tutarını görmenizi sağlar.
Yasal dayanak
Hangi günlerin ulusal bayram ve genel tatil sayıldığı 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da sayılmıştır: Yılbaşı, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim ile Ramazan ve Kurban bayramları bunlar arasındadır. Ücrete ilişkin kural ise 4857 sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesindedir: Bu günlerde çalışmayan işçiye o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam olarak ödenir; çalışan işçiye ise ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücret daha ödenir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç aylık ücretinizi 30'a bölerek günlük ücretinizi bulur, sonra bu tutarı girdiğiniz gün sayısı ve bir katsayıyla çarpar:
- O günlerde çalışıldıysa katsayı 2'dir: Bir yevmiye zaten aylık ücretin içindedir; kanunun öngördüğü ilave yevmiye de hesaba katılarak toplam iki yevmiye gösterilir.
- O günlerde çalışılmadıysa katsayı 1'dir: Çalışma olmasa da günün ücreti tam olarak ödenmelidir.
Formül: (aylık ücret ÷ 30) × gün sayısı × katsayı.
Örnek hesaplama
Aylık brüt ücreti 30.000 TL olan bir çalışanın günlük ücreti 1.000 TL'dir. Bu kişi bir yıl içinde 7 genel tatil gününde çalıştıysa araç 1.000 × 7 × 2 = 14.000 TL gösterir. Aylık maaş zaten ödendiyse işverenden ayrıca talep edilebilecek kısım genellikle ilave yevmiyeye karşılık gelen tutardır; örnekte bu 7.000 TL'dir.
Gün sayısını nasıl belirlemelisiniz?
Bir yıl içinde genel tatil sayılan günlerin toplamı, dini bayramların denk geldiği tarihlere ve arife günlerine göre değişir. Hesap yaparken çalıştığınız günleri tek tek not etmeniz, bordrolarınızdaki ödemelerle karşılaştırmanızı kolaylaştırır.
Part-time çalışanlar için durum ne olur?
Kısmi süreli (part-time) çalışanlar için de UBGT ücreti hesaplanır; ancak günlük ücret, tam zamanlı çalışana göre daha düşük olacağından sonuç orantılı biçimde azalır. Çalışma süresi haftanın belirli günleriyle sınırlı olan işçiler bakımından, genel tatil günü normalde çalışılan bir güne denk geliyorsa ücret hesaba katılır; çalışılmayan bir güne denk geliyorsa işçinin bu güne ilişkin bir ücret talebi doğmayabilir. Bu ayrımın hangi sözleşmeye göre yapılacağı iş sözleşmesinin içeriğine bağlıdır.
Araca dahil olmayan unsurlar
- Ramazan ve Kurban bayramı arifeleri yarım gün sayılır; araç tam gün üzerinden hesap yapar.
- Bu günlerde çalışıldığının ispatı, fazla mesaide olduğu gibi kayıtlar ve tanık beyanlarıyla yapılır.
- Toplu iş sözleşmesinde daha yüksek bir ödeme kararlaştırılmış olabilir.
- Bu alacak için beş yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir.
Fazla çalışmalarınızı da hesaplamak isterseniz fazla mesai hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.
Hafta tatili ve yıllık izinde çalışma ile karıştırılmamalı
UBGT ücreti, hafta tatilinde yapılan çalışmanın ücretlendirilmesinden farklı bir kurumdur; hafta tatili ücreti ayrı bir hükümle, yıllık ücretli izin ise tamamen farklı bir usulle düzenlenir. Üç kavram birbirine karıştırılmamalı, her biri kendi kanuni dayanağına göre ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Bordronuzda bu kalemlerin ayrı ayrı gösterilip gösterilmediğini kontrol etmek, olası eksik ödemeleri fark etmenizi kolaylaştırır.
Talep ve ispat süreci
UBGT alacağı için de önce işverenle yazışma yoluyla talepte bulunulması, ardından dava öncesi arabuluculuğa başvurulması gerekir. Hangi tarihlerde çalışıldığının ispatı işçiye, ödeme yapıldığının ispatı ise işverene aittir; bu nedenle çalıştığınız genel tatil günlerini not almanız ve mümkünse yazılı kanıt toplamanız, sürecin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar.